محمد الريشهري

311

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

سوم قابليت معارضه با گروه اوّل را ندارند و ساقط مىشوند و گروه اوّل يعنى احاديث نهى از تسميه به صورت مطلق و يا مقيّد به قبل از زمان ظهور ، حجّت خواهند بود . 4 . اقوال موجود در موضوع تسميه دو نظريّهء مشهور در تحريم و عدم تحريم ذكر نام خاصّ امام مهدى عليه السلام وجود دارد : يك . حرمت تسميه در حالت خوف و تقيّه : برخى از عالمان بزرگ شيعه همانند سيّد مرتضى ، فاضل مقداد ، محقّق حلّى ، علّامه حلّى ، سيّد ابن طاووس ، محقّق اربلى ، فيض كاشانى ، شيخ حرّ عاملى و خواجه نصير الدين طوسى قائل به اين نظريّه‌اند . « 1 » صاحب وسائل الشيعة در كتابى با نام كشف التعمية فى حكم التسمية ، احاديث مربوط به اين عنوان را جمع‌آورى كرده و حرمت تسميه را مخصوص به حالت تقيّه دانسته است . همو در كتاب وسائل الشيعة نيز بابى را با عنوان « باب تحريم تسمية المهدى عليه السلام وسائر الأئمّة عليهم السلام و ذكرهم وقت التقيّة وجواز ذلك مع عدم الخوف » آورده است . « 2 » دو . حرمت تسميه قبل از ظهور : بسيارى از عالمان شيعه ، اين نظريّه را انتخاب نموده‌اند . محقّق داماد در كتاب شرعة التسمية فى النهى عن تسمية صاحب الزمان عليه السلام گفته است كه تمامى عالمان شيعه ، اين نظر را دارند . « 3 » محدّث جزائرى نيز در كتاب

--> ( 1 ) . ر . ك : در پانوشت : وسائل الشيعة ، ( ج 11 ص 493 ) حرّ عاملى رحمه الله نام علمايى را آورده كه به اسم امام‌مهدى عليه السلام تصريح نموده‌اند كه شايد به جهت نقل احاديثى است كه به اسم امام تصريح شده است . ( 2 ) . ر . ك : وسائل الشيعة : ج 11 ص 485 . ( 3 ) . مستدرك الوسائل : ج 12 ص 288 . اين ادّعا مطابق واقع نيست ؛ چون در سطور پيشين به مخالفت سيّدمرتضى ، فاضل مقداد ، محقّق حلّى ، علّامه حلّى و . . . اشاره كرديم .